1. Ядродан тыс электрондарда неше энергетикалық қабат бар?
Электрондық қабаттар – атом ядросынан қашықтығына қарай жіктелетін энергия деңгейлері. Олар ішкі жағынан сыртқа қарай: бірінші, екінші, үшінші, төртінші, бесінші, алтыншы, жетінші… қабаттар деп аталады және сәйкесінше K, L, M, N, O, P, Q… әріптерімен белгіленеді.
2. Әрбір энергетикалық қабат әрқашан s деңгейінен басталып, f деңгейімен аяқтала ма?
Жоқ. Қай қабат болмасын, ондағы энергия деңгейлерінің саны сол қабаттың реттік номеріне тең. Мысалы, K қабатында тек s деңгейі бар; L қабатында s және p деңгейлері бар; M қабатында s, p және d деңгейлері болады.
3. Әр түрлі энергетикалық қабаттардағы бірдей деңгейлердің энергиясын қалай салыстыруға болады?
Әртүрлі қабаттардағы бірдей деңгейлерде, қабаттың реттік саны артқан сайын олардың энергиясы да артады. Яғни, 2s деңгейінің энергиясы 1s-тен жоғары, 3p деңгейі 2p-тен жоғары.
4. Бір энергетикалық қабаттың өзіндегі деңгейлердің энергиясы қандай тәртіппен өзгереді?
Бір қабат ішінде энергия деңгейлері келесі тәртіппен өседі:
s < p < d < f
5. 1s, 2s, 3d нені білдіреді?
Мұндағы сандар – қабаттың реттік нөмірі (энергетикалық қабат), ал әріптер – ішкі деңгейлер (s, p, d, f).
Мысалы:
1s – бірінші қабаттағы s деңгейі,
2s – екінші қабаттағы s деңгейі,
3d – үшінші қабаттағы d деңгейі.
Атомда электрондар әртүрлі энергиямен қозғалады, сондықтан олардың ядродан арақашықтығы да әртүрлі. Энергиясы төмен электрондар ядроға жақын орналасады, ал жоғары энергиялы электрондар алыс орналасады. Энергияны анықтайтын басты фактор — энергетикалық қабат. Бір қабат ішінде s < p < d < f тәртібімен, ал бірдей деңгейде қабат нөмірі артқан сайын энергия да артады: мысалы, 1s < 2s < 3s немесе 2p < 3p < 4p.
6. Натрий атомының үшінші энергетикалық қабатында тек 3s деңгейінде электрон бар. Бұл натрий атомының үшінші қабатында тек 3s деңгейі ғана бар дегенді білдіре ме? Натрий атомының тек 3 қабаты электронмен толтырылған. Бұл натрий атомында тек 3 қабат бар дегенді білдіре ме?
Жоқ, бұлай айтуға болмайды. Натрий атомының үшінші қабатында 3s, 3p және 3d деңгейлері бар, бірақ тек 3s деңгейінде ғана электрон бар, ал 3p мен 3d бос.
Сол сияқты, натрий атомында көптеген қабаттар болуы мүмкін, бірақ тек K, L, M қабаттары ғана электронмен толтырылған, қалған қабаттар бос.